સીતા…રામ…

સુવાસિત પુષ્પોની રાજાને એટલી બધી ચાહના હતી કે રાજમહેલમાં પોતાના શયનખંડની બહાર પુષ્પોના પચીસ જેટલા કુંડા રાખતો હતો. પ્રાત:કાળે ઉઠતાની સાથે જ એ કુંડામાં ખીલેલાં પુષ્પોને જોઈને અપાર આનંદ અનુભવતો હતો. આ કૂંડાની સંભાળ લેવા માટે એક ખાસ માળી રાખ્યો હતો અને તાકીદ કરી હતી કે આ કૂંડામાં રહેલા છોડને સમયસર પાણી ખાતર આપવા અને એની જીવની માફક જતનથી જાળવણી કરવી.
બન્યું એવું કે એક દિવસ માળીથી એક કૂંડું તૂટી ગયું અને રાજાનો કોપ ફાટી નીકળ્યો. એમણે તરત જ માળીને સજા કરતા કહ્યું કે, બે મહિના બાદ તને ફાંસી આપવામાં આવશે.
મંત્રીએ રાજાને સમજાવવા માટે ઘણી કોશિશ કરી, પરંતુ પુષ્પપ્રેમી રાજા પોતાના ફેંસલામાં દ્રઢ રહ્યા. એ પછી રાજાએ નગરમાં ઢંઢેરો પીટાવ્યો કે આ તૂટેલા કૂંડાની કોઈ મરામત કરીને એને આખું કરી આપે, તો રાજા એને મોં માગ્યું ઇનામ આપશે. કેટલાક લોકોએ નસીબ અજમાવવા પ્રયત્ન કર્યો, પરંતુ એમને નિષ્ફળતા મળી.
આ સમયે નગરમાં આવેલા સંતે તૂટેલા કૂંડાની વાત જાણી કોપાયમાન રાજાનો હુકમ પણ સાંભળ્યો. સંત રાજદરબારમાં ગયા અને બોલ્યા, “રાજન, તારા તૂટેલા કુંડાને જોડવાની જવાબદારી હું લઉં છું, પરંતુ સાથોસાથ તને કહું છું પણ ખરો કે જ્યાં આ દેહ અમર નથી, ત્યાં આ કૂંડા કઈ રીતે અમર હોય ? એ પણ તૂટશે, ફૂટશે, ભાંગી જશે, એમાંના છોડ સૂકાશે અને પુષ્પો ખરી પડશે. માટે જરા વિચાર કર”
રાજા કોઈનીય વાત કાને ધરવા તૈયાર નહોતો. એટલે સંતે કહ્યું, “મને એ સ્થાન બતાવ કે જ્યાં તે આ બધાં કૂંડાઓ રાખ્યા છે.”
રાજા અને સંત એ સ્થાન પર ગયા અને સંતે લાકડી લઈને એક પછી એક કૂંડા તોડી નાખ્યા. પહેલાં તો રાજાએ માન્યું કે આ કૂંડા જોડવા માટેની વિધિ હશે. તોડીને જોડાવાનું કોઈ નવું વિજ્ઞાન હશે. પણ પછી ખ્યાલ આવ્યો કે આ સંતે તો સઘળાં કૂંડા તોડી નાખ્યા છે. ગુસ્સે ભરાઈને રાજાએ પૂછ્યું, “અરે, આ તમે શું કર્યું ? આવું કરવાનું કારણ શું ?”
સંતે હસતાં હસતાં જવાબ આપ્યો કે “રાજાન, આમ કરીને મેં ચોવીસ માણસોનો પ્રાણ બચાવ્યો છે. એક કૂંડું તૂટે તો એકને ફાંસી મળે. આ ચોવીસે કૂંડા કોઈને કોઈના હાથે તૂટવાના હતા, તેથી ચોવીસને ફાંસી મળી હોત, મેં જ એ તોડીને ચોવીસ વ્યક્તિઓના પ્રાણ બચાવ્યા છે.”
રાજાને સમજાયું કે આ કૂંડા કોઈને કોઈ રીતે તો તૂટવાના જ હતા. એક કૂંડું તૂટી જાય એટલે કોઈને ફાંસીની સજા અપાય નહીં. પોતાની ભૂલ સમજાતાં રાજાએ માળીને કરેલો ફાંસીની સજાનો હુકમ રદ કર્યો.

Leave a Reply